Jinsi ya Kuondoa Orodha Nyeusi ya CRB Kenya: Hatua kwa Hatua
Kuwa kwenye orodha nyeusi ya CRB kunaweza kuzuia kupata mikopo na huduma za kifedha. Mwongozo huu unakuonyesha jinsi ya kujiondoa.
Kuelewa CRB
Nini ni CRB?
Credit Reference Bureau (CRB) ni shirika linalohifadhi rekodi za mikopo. Kenya ina:
- TransUnion Kenya
- Metropol CRB
- Creditinfo Kenya
Unaorodheshwaje?
- Ukichelewa kulipa mkopo
- Ukitolipa kabisa
- Hata kwa kiasi kidogo (KES 200+)
Athari
- Mikopo inakataliwa
- Huduma za simu (postpaid) zinakataliwa
- Kazi zingine zinakataliwa
Mchakato wa Kujiondoa
Hatua 1: Pata Ripoti ya CRB
Jinsi:
- Tembelea tovuti ya CRB
- Omba ripoti (bure mara 1/mwaka)
- Au tembelea ofisi
Taarifa unazohitaji:
- Kitambulisho cha taifa
- Nambari ya simu
- Barua pepe
Hatua 2: Chunguza Rekodi
Angalia:
- Mkopo upi umeandikwa?
- Ni kiasi gani?
- Ni mkopeshaji yupi?
- Je, rekodi ni sahihi?
Hatua 3a: Ikiwa Rekodi Ni Sahihi
Lipa Deni:
- Wasiliana na mkopeshaji
- Jadiliana kiasi (wanaweza kupunguza)
- Lipa kiasi kilichokubaliwa
- Pata risiti
Omba Clearance:
- Omba clearance letter kutoka mkopeshaji
- Hakikisha ina:
- Jina lako
- Kiasi kilicholipwa
- Tarehe ya malipo
- Muhuri na sahihi
Hatua 3b: Ikiwa Rekodi Ni Makosa
Pingana:
- Andika barua kwa CRB
- Eleza makosa
- Toa ushahidi
- Omba marekebisho
Ushahidi wa Kutoa:
- Risiti za malipo
- Taarifa za benki
- Barua kutoka mkopeshaji
Hatua 4: Wasilisha kwa CRB
Tuma:
- Clearance letter (au ushahidi wa makosa)
- Kitambulisho chako
- Fomu ya ombi
Jinsi ya Kutuma:
- Mtandaoni kupitia tovuti
- Barua pepe
- Tembelea ofisi
Hatua 5: Subiri Sasisho
Muda:
- CRB: Wiki 2-4 kuchakato
- Sasisho linaonekana kwenye ripoti
Fuatilia:
- Piga simu CRB kujua hali
- Omba ripoti tena baada ya wiki 4
Ada na Gharama
| Huduma | Gharama |
| Ripoti ya CRB (mara 1/mwaka) | Bure |
| Ripoti za ziada | KES 650-2,000 |
| Clearance letter | Bure (kutoka mkopeshaji) |
| Marekebisho | Bure |
Muda wa Rekodi
Rekodi inabaki miaka 5:
- Hata baada ya kulipa
- Lakini inaonyesha "Paid" ambayo ni nzuri
- Baada ya miaka 5, inafutwa
Vidokezo Muhimu
Kabla ya Kulipa
- Hakikisha deni ni lako
- Jadiliana punguzo
- Pata makubaliano kwa maandishi
Wakati wa Kulipa
- Pata risiti
- Hifadhi nakala
- Omba clearance mara moja
Baada ya Kulipa
- Fuatilia sasisho la CRB
- Kagua ripoti baada ya wiki 4
- Ripoti ikiwa haijasasishwa
Makosa ya Kuepuka
ā Usiifanye:
- Kulipa bila kupata risiti
- Kupuuza madeni madogo
- Kuamini "wataalamu" wa kufuta CRB
- Kusubiri bila kufanya chochote
ā Fanya:
- Kulipa haraka iwezekanavyo
- Jadiliana ukihitaji
- Hifadhi nyaraka zote
- Fuatilia mchakato
Maswali Yanayoulizwa Mara Kwa Mara
Je, ninaweza kuondolewa bila kulipa?
Ikiwa rekodi ni makosa, ndiyo. Ikiwa ni sahihi, lazima ulipe.
Je, mtu anaweza kunisaidia kuondolewa?
Wakala wanaweza kusaidia na mchakato, lakini hakuna njia ya mkato. Unahitaji kulipa au kuthibitisha makosa.
Inachukua muda gani?
Wiki 2-4 baada ya kuwasilisha clearance letter.
Je, rekodi inafutwa baada ya kulipa?
La, inabaki miaka 5 lakini inaonyesha umeilipa.
Je, deni dogo linaorodheshwa CRB?
Ndiyo, hata KES 200 inaweza kuandikwa. Kila deni ni muhimu.